AI-fonds krijgt harde klap en verkoopt aandelen aan Citadel

De ontwikkeling is ook relevant voor crypto-investeerders. Situational Awareness had eerder ruim $1 miljard geïnvesteerd in aandelen van Bitcoin-miners. Sommige van deze bedrijven richten zich steeds sterker op AI-datacenters en high-performance computing.

Van sterke winst naar een verlies van 67%

Situational Awareness groeide in minder dan twee jaar uit tot een fonds met ongeveer $24 miljard aan vermogen. De strategie draaide voor een belangrijk deel om bedrijven die volgens Aschenbrenner kunnen profiteren van de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.

Tot en met juni werkte die aanpak bijzonder goed. Het fonds stond toen volgens eerdere berichtgeving ongeveer 439% in de plus.

In juli sloeg de situatie om. Situational Awareness verloor in één maand ongeveer 67%. Ondanks die forse terugval stond het fonds over heel 2026 nog ongeveer 80% in de plus.

Vooral aandelen die verbonden zijn aan AI-infrastructuur kregen harde klappen. Sandisk verloor in juli ongeveer 44%, CoreWeave bijna 26% en Bloom Energy ongeveer 32%. Situational Awareness bezat eind maart aandelen in alle drie de bedrijven.

Citadel neemt groot deel van aandelen over

Na de koersdalingen verkocht Situational Awareness een groot deel van zijn beursgenoteerde portefeuille aan Citadel, het investeringsbedrijf van miljardair Ken Griffin.

Welke aandelen precies naar Citadel gingen, is niet bekend. Het fonds zou daarnaast bestaande investeerders en kredietverstrekkers hebben benaderd om extra kapitaal op te halen.

Dat was belangrijk omdat Situational Awareness met leverage werkte. Bij leverage gebruikt een belegger geleend geld om grotere posities in te nemen. Dat vergroot mogelijke winsten, maar ook verliezen. Wanneer aandelen snel dalen, kan een kredietverstrekker bovendien om extra onderpand vragen. Dit heet een margin call.

Het is niet bevestigd of Situational Awareness daadwerkelijk formele margin calls kreeg. Wel zou het fonds extra geld nodig hebben gehad om aan de eisen van kredietverstrekkers te kunnen voldoen.

Anthropic-belang blijft voorlopig behouden

Situational Awareness keek ook naar een mogelijke verkoop van een groot belang in Anthropic, het AI-bedrijf achter chatbot Claude.

Het fonds zou aanvankelijk akkoord zijn gegaan met de verkoop van ongeveer $3,5 miljard aan Anthropic-aandelen. Een groep investeerders onder leiding van Greenoaks en Sequoia Capital wilde de aandelen overnemen. Situational Awareness trok zich de volgende ochtend echter terug uit de deal.

Na de transacties hield het fonds naar schatting ongeveer $10 miljard aan beursgenoteerde aandelen en private investeringen over. Het belang in Anthropic maakt daar nog steeds deel van uit.

Daarmee blijft Situational Awareness sterk afhankelijk van verdere groei binnen de AI-sector.

Situational Awareness investeerde ruim $1 miljard in Bitcoin-miners

Voor de cryptomarkt zijn vooral de investeringen in Bitcoin-miningbedrijven interessant.

Uit documenten die Situational Awareness eerder bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission indiende, bleek dat het fonds eind maart ongeveer $1,11 miljard aan aandelen van zeven Bitcoin-miners bezat.

Daaronder zaten IREN, Core Scientific, Riot Platforms en CleanSpark.

De investering past bij de bredere AI-strategie van het fonds. Bitcoin-miners beschikken over grote datacenters en toegang tot veel elektriciteit. Dat maakt hun infrastructuur interessant voor meer dan alleen het minen van Bitcoin.

Verschillende miningbedrijven gebruiken een deel van hun capaciteit inmiddels voor high-performance computing (HPC). Daarmee bedoelen we krachtige computersystemen die grote hoeveelheden berekeningen kunnen uitvoeren. AI-bedrijven hebben zulke systemen nodig om modellen te trainen en diensten te laten draaien.

Voor miners kan AI daardoor een extra inkomstenbron worden naast Bitcoin.

Wat gebeurde er met de Bitcoin-miningaandelen?

Het is nog niet duidelijk of de Bitcoin-miningaandelen onderdeel waren van de verkoop aan Citadel.

Situational Awareness en Citadel hebben geen volledige lijst gepubliceerd van de aandelen die bij de transactie betrokken waren. Daardoor weten we niet of het fonds zijn belangen in bedrijven als IREN, Riot Platforms en CleanSpark nog bezit.

Voor crypto-investeerders is dat relevant omdat deze bedrijven steeds meer blootstelling krijgen aan twee verschillende markten. Hun resultaten hangen niet alleen af van de Bitcoin koers en miningkosten, maar in toenemende mate ook van de vraag naar AI-datacenters.

Die combinatie kan nieuwe kansen opleveren, maar maakt de bedrijven ook gevoelig voor een bredere correctie in AI-aandelen.

Waarom zette het fonds zo zwaar in op AI?

Oprichter Leopold Aschenbrenner werkte eerder als onderzoeker bij OpenAI. Zijn fonds is vernoemd naar zijn essayreeks Situational Awareness: The Decade Ahead uit 2024.

Daarin voorspelde Aschenbrenner dat artificial general intelligence, beter bekend als AGI, mogelijk rond 2027 kan ontstaan.

AGI is een theoretische vorm van kunstmatige intelligentie die niet slechts één specifieke taak uitvoert, maar uiteenlopende intellectuele taken op menselijk niveau of beter aankan.

Aschenbrenner verwacht dat de ontwikkeling van steeds krachtigere AI leidt tot een enorme vraag naar chips, elektriciteit en datacentercapaciteit. Vanuit die visie investeerde zijn fonds zwaar in bedrijven rond AI-infrastructuur, energie en rekenkracht.

Bitcoin-miners passen opvallend goed binnen die strategie vanwege hun bestaande energiecontracten en datacenters.

Wat betekent dit voor crypto-investeerders?

De problemen bij Situational Awareness laten zien hoe nauw Bitcoin-mining en de AI-sector inmiddels met elkaar verbonden raken.

Steeds meer miners proberen hun bestaande infrastructuur ook voor AI en HPC te gebruiken. Daardoor kan de waardering van deze bedrijven minder afhankelijk worden van alleen Bitcoin.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuw risico. Een scherpe correctie bij AI-aandelen kan ook Bitcoin-miners raken die sterk inzetten op datacenters en AI-contracten.

Daarnaast laat de situatie bij Situational Awareness zien hoe snel leverage problemen kan vergroten. Zelfs een fonds met miljarden aan waardevolle beleggingen kan gedwongen worden posities af te bouwen wanneer geleend geld en dalende koersen samenkomen.

Conclusie

Situational Awareness verloor in juli ongeveer 67% en verkocht vervolgens een groot deel van zijn beursgenoteerde aandelen aan Citadel. Het fonds houdt naar schatting nog ongeveer $10 miljard aan beleggingen over, waaronder zijn belang in Anthropic.

Voor de cryptomarkt blijft vooral de Bitcoin-miningportefeuille interessant. Het fonds had eind maart ongeveer $1,11 miljard in zeven miningbedrijven geïnvesteerd. Of Citadel een deel van deze aandelen heeft overgenomen, is nog onbekend.

De situatie onderstreept vooral dat Bitcoin-mining steeds sterker verweven raakt met AI, energie en datacenters. Voor beleggers betekent dit dat ontwikkelingen buiten de cryptomarkt steeds meer invloed kunnen krijgen op miningbedrijven.

Veelgestelde vragen

Wat is Situational Awareness?

Situational Awareness is een hedgefonds dat werd opgericht door voormalig OpenAI-onderzoeker Leopold Aschenbrenner. Het fonds investeert sterk in bedrijven die volgens Aschenbrenner kunnen profiteren van de groei van kunstmatige intelligentie en de toenemende vraag naar rekenkracht.

Waarom investeert een AI-fonds in Bitcoin-miners?

Bitcoin-miners beschikken over datacenters, krachtige apparatuur en grote hoeveelheden elektriciteit. Sommige miners gebruiken deze infrastructuur inmiddels ook voor AI en high-performance computing. Daardoor kunnen deze bedrijven profiteren van zowel de cryptomarkt als de groeiende vraag naar AI-rekenkracht.

Heeft Citadel de Bitcoin-miningaandelen overgenomen?

Dat is nog niet bekend. De betrokken partijen hebben niet openbaar gemaakt welke specifieke aandelen Citadel heeft gekocht. Het is daarom onduidelijk of Situational Awareness zijn belangen in Bitcoin-miners volledig of gedeeltelijk heeft behouden.