Cryptobelasting blijft grotendeels buiten internationale rapportage

Voor Nederlandse cryptobeleggers is dat relevant. Europese cryptoplatforms verzamelen sinds 2026 meer fiscale gegevens van klanten. Tegelijkertijd blijven veel transacties via DeFi, eigen wallets en decentrale exchanges buiten deze automatische rapportage.

$457 miljard aan mogelijk belastbare cryptoactiviteit

Chainalysis schat de mogelijk belastbare onchain cryptoactiviteit in 2025 op minstens $457 miljard wereldwijd. Het bedrijf onderzocht hiervoor transacties op zes grote blockchains.

De Verenigde Staten waren goed voor ongeveer $112,6 miljard. Noord-Amerika kwam in totaal uit op $134,6 miljard. De Europese Unie volgde met naar schatting $125,1 miljard.

De analyse kijkt niet alleen naar winst op crypto. Ook inkomsten uit mining, staking en lending tellen mee. Daarnaast onderzocht Chainalysis betalingen die rechtstreeks met crypto plaatsvonden.

Transacties die volledig binnen gecentraliseerde exchanges plaatsvinden, zijn niet meegenomen. Het werkelijke bedrag aan mogelijk belastbare cryptoactiviteit kan daardoor hoger liggen.

CARF moet cryptobelasting transparanter maken

Een belangrijk onderdeel van de internationale aanpak is het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF). De OESO ontwikkelde dit systeem om belastingdiensten makkelijker informatie over crypto te laten uitwisselen.

CARF verplicht cryptodienstverleners die onder de regels vallen om bepaalde klant- en transactiegegevens te verzamelen. Daaronder valt ook informatie over de fiscale woonplaats van een klant. Nationale belastingdiensten kunnen deze gegevens vervolgens delen met andere deelnemende landen.

Sinds 1 januari 2026 verzamelen cryptoplatforms in 48 deelnemende rechtsgebieden extra informatie voor CARF. Ook de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk doen mee.

Voor beleggers betekent dit dat crypto op een gereguleerd platform steeds minder losstaat van de normale internationale belastingrapportage.

Slechts 14% valt binnen het huidige systeem

Volgens Chainalysis zit er nog een groot verschil tussen wat er op blockchains gebeurt en wat CARF automatisch kan vastleggen.

Slechts 14% van de geïdentificeerde mogelijk belastbare onchain activiteit valt binnen het bereik van het rapportagesysteem. Ongeveer 86% bevindt zich daarbuiten.

Dat grote aandeel bestaat onder meer uit handel via decentrale exchanges, directe transacties tussen wallets, cryptobetalingen en inkomsten die rechtstreeks via blockchainprotocollen ontstaan.

De oorzaak ligt vooral in de opzet van CARF. Het systeem werkt het beste wanneer er een herkenbare dienstverlener tussen de gebruiker en de transactie zit. Een centrale exchange kan bijvoorbeeld klantgegevens verzamelen en rapporteren. Bij veel decentrale toepassingen ontbreekt zo’n duidelijke tussenpartij.

DeFi vormt een uitdaging voor belastingdiensten

DeFi staat voor decentralized finance. Het gaat om financiële diensten die via smart contracts op een blockchain werken. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld crypto ruilen of uitlenen zonder daarvoor een traditionele bank of centrale exchange nodig te hebben.

Een decentralized exchange, vaak afgekort als DEX, is daar een bekend voorbeeld van. Een gebruiker koppelt een eigen wallet aan het protocol en handelt rechtstreeks via de blockchain.

Dat maakt automatische belastingrapportage lastiger. Er is niet altijd een bedrijf dat de crypto beheert, de identiteit van de gebruiker controleert en de transactiegegevens aan een belastingdienst kan doorgeven.

Dat betekent niet dat deze transacties onzichtbaar zijn. Blockchains zijn doorgaans openbaar en transacties kunnen worden geanalyseerd. Het probleem voor belastingdiensten zit vooral in het automatisch koppelen van een wallet en de bijbehorende transacties aan een specifieke belastingplichtige.

Buiten CARF betekent niet buiten de belastingregels

Het is belangrijk om CARF niet te verwarren met de belastingwet zelf. Het systeem bepaalt vooral welke gegevens cryptodienstverleners verzamelen en internationaal delen.

Of iemand daadwerkelijk belasting moet betalen, hangt af van de belastingregels in het land waar die persoon belastingplichtig is.

Een DeFi-transactie die niet automatisch via CARF wordt gemeld, is daarom niet automatisch belastingvrij. Hetzelfde geldt voor crypto die iemand in een eigen wallet bewaart.

Voor Nederlandse beleggers blijft het dus belangrijk om zelf een goede administratie bij te houden. Dat wordt vooral relevant voor gebruikers die meerdere wallets, exchanges en DeFi-protocollen combineren.

DeFi kan later alsnog onder strengere rapportage vallen

De huidige situatie hoeft niet permanent te zijn. Regelgevers onderzoeken steeds vaker hoe ze DeFi binnen bestaande regels kunnen plaatsen.

Een belangrijke vraag is wie verantwoordelijk is voor een protocol. Sommige DeFi-projecten werken grotendeels automatisch, terwijl andere projecten nog duidelijke ontwikkelteams, bedrijven of organisaties achter zich hebben.

Als toezichthouders zo’n partij als cryptodienstverlener aanmerken, kunnen daar in de toekomst ook rapportageverplichtingen bij horen. Ontwikkelingen rond antiwitwasregels spelen daarbij eveneens een rol.

CARF is daardoor eerder een volgende stap in internationale cryptobelasting dan een eindpunt. De komende jaren zal duidelijker worden hoeveel van de decentrale cryptomarkt uiteindelijk binnen dergelijke rapportagesystemen terechtkomt.

Conclusie

De internationale controle op cryptobelasting neemt toe, maar belastingdiensten hebben nog geen volledig beeld van alle onchain activiteit. Chainalysis schat dat in 2025 minstens $457 miljard aan mogelijk belastbare cryptoactiviteit plaatsvond, terwijl slechts 14% van de onderzochte activiteit binnen CARF valt.

Vooral DeFi, decentrale exchanges en transacties tussen eigen wallets zorgen voor een gat in de automatische rapportage. Voor beleggers betekent dat echter niet dat deze activiteiten buiten de belastingregels vallen. Een eigen administratie blijft daarom belangrijk, ook wanneer een platform geen gegevens via CARF rapporteert.

Veelgestelde vragen

Wat is CARF bij crypto?

CARF staat voor Crypto-Asset Reporting Framework. Het is een internationaal systeem van de OESO waarmee cryptodienstverleners bepaalde klant- en transactiegegevens verzamelen. Belastingdiensten van deelnemende landen kunnen deze informatie vervolgens met elkaar uitwisselen.

Worden DeFi-transacties automatisch doorgegeven aan de belastingdienst?

Niet altijd. Veel DeFi-protocollen hebben geen centrale tussenpartij die klantgegevens verzamelt en rapporteert. Daardoor vallen veel transacties momenteel buiten de automatische rapportage van CARF. Dat betekent niet dat deze transacties buiten nationale belastingregels vallen.

Wat betekent CARF voor Nederlandse cryptobeleggers?

Nederland doet via de Europese Unie mee aan de bredere internationale rapportage van cryptogegevens. Daardoor verzamelen gereguleerde cryptodienstverleners meer fiscale informatie. Beleggers die daarnaast eigen wallets of DeFi gebruiken, blijven zelf verantwoordelijk voor een correcte administratie en belastingaangifte.