Bitcoin onchain data blijkt minder precies dan gedacht

De oorzaak zit niet in foutieve blockchaindata. Het probleem ontstaat bij de interpretatie ervan. De manier waarop onderzoekers transacties tellen en corrigeren, bepaalt voor een groot deel welk cijfer uiteindelijk verschijnt.

Bitcoin-transacties zijn moeilijker te tellen

De BIS onderzocht ongeveer 100 miljard blockchainrecords van Bitcoin, Ethereum en Tron. Vooral bij Bitcoin vonden de onderzoekers grote verschillen tussen meetmethodes.

Dat komt door de technische opbouw van een Bitcoin-transactie. Bitcoin gebruikt het UTXO-model. Daarbij bestaat een saldo uit stukken bitcoin die uit eerdere transacties beschikbaar zijn gebleven.

Stel dat je een stuk van 0,5 BTC hebt en daarvan 0,1 BTC naar iemand verstuurt. Het resterende bedrag gaat als wisselgeld terug naar een adres dat bij jou hoort. Op de blockchain verschijnen daardoor meerdere outputs, terwijl slechts een deel van de bitcoin daadwerkelijk naar een andere partij gaat.

Wanneer een meetmethode dat onderscheid niet goed maakt, kan het transactievolume veel groter lijken dan de daadwerkelijke economische overdracht.

Volgens de BIS kan het verschil tussen verschillende berekeningen oplopen tot een factor zes.

Ook de market cap vraagt om context

Hetzelfde probleem speelt bij de marktwaarde van Bitcoin.

De gebruikelijke market cap ontstaat door het aantal bitcoins in omloop te vermenigvuldigen met de actuele Bitcoin-prijs. Dat levert een eenvoudig cijfer op, maar zegt niet tegen welke prijs de bestaande bitcoins voor het laatst zijn verplaatst.

Daarvoor bestaat de realized cap. Deze methode waardeert iedere bitcoin tegen de marktprijs van het moment waarop die coin voor het laatst op de blockchain bewoog.

Volgens het BIS-onderzoek lag de traditionele market cap op bepaalde momenten tot vier keer hoger dan de realized cap.

Dat maakt de ene methode niet beter dan de andere. Ze beantwoorden verschillende vragen. Voor beleggers is het daarom belangrijk om te weten welke indicator ze bekijken en hoe die tot stand komt.

Ethereum heeft een ander dataprobleem

Bij Ethereum vonden de onderzoekers een andere uitdaging. Het netwerk telt miljoenen smart contracts.

Een smart contract is een programma op een blockchain dat automatisch bepaalde handelingen kan uitvoeren. DeFi-protocollen, cryptobeurzen en andere blockchainapplicaties gebruiken deze technologie bijvoorbeeld om transacties zonder handmatige tussenkomst af te handelen.

De BIS onderzocht ongeveer 67,5 miljoen actieve smart contracts. Van circa 54 miljoen contracten konden de onderzoekers niet bepalen binnen welke gebruikte categorie ze vielen.

Daardoor blijft een groot deel van de activiteit moeilijk te interpreteren. Een transactie naar een smart contract vertelt op zichzelf namelijk nog niet waarvoor iemand het contract gebruikt.

USDT heeft niet op iedere blockchain dezelfde functie

Ook stablecoins laten zien waarom algemene cryptostatistieken soms te weinig context bieden.

Een stablecoin is een cryptomunt die probeert een stabiele waarde te behouden door zich te koppelen aan bijvoorbeeld de Amerikaanse dollar. USDT van Tether is daarvan een bekend voorbeeld.

Volgens de BIS verschilt het gebruik van USDT sterk per netwerk. Op Ethereum hing de activiteit vaker samen met DeFi. Op Tron zagen de onderzoekers juist meer gebruik dat leek op betalingen en het bewaren van waarde.

Het verschil kwam duidelijk naar voren bij smart contracts. In 2022 zat meer dan 20% van de onderzochte USDT op Ethereum in smart contracts. Op Tron lag dat aandeel rond 1%.

Alle USDT-transacties van verschillende blockchains bij elkaar optellen kan daardoor een misleidend totaalbeeld geven. Het volume groeit, maar de onderliggende economische activiteit kan sterk verschillen.

Visa laat zien hoe groot het verschil kan zijn

Sommige analyseplatforms proberen daarom onderscheid te maken tussen ruwe blockchainactiviteit en transacties die waarschijnlijk echte economische overdrachten vertegenwoordigen.

Visa Onchain Analytics doet dat voor stablecoins. Het platform toont zowel het totale transactievolume als een aangepast volume. Bij die aangepaste berekening probeert Visa activiteit van onder meer bots, high-frequency trading, bridges en interne transacties van cryptobeurzen eruit te filteren.

Het verschil is groot. Over een periode van 30 dagen registreerde het dashboard volgens de aangeleverde cijfers ongeveer $6,4 biljoen aan totaal stablecoinvolume. Na de correcties bleef ongeveer $313,1 miljard over.

Dat betekent niet dat het overige volume niet bestaat. Die transacties staan daadwerkelijk op de blockchain. Ze vertegenwoordigen alleen niet noodzakelijk een betaling of andere economische overdracht tussen twee verschillende partijen.

Wat betekent dit voor Bitcoin-beleggers?

Onchain data kan waardevolle informatie geven over wat er op een blockchain gebeurt. Het onderzoek laat vooral zien dat beleggers voorzichtig moeten zijn met conclusies op basis van één cijfer.

Een plotseling hoger transactievolume betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat Bitcoin veel intensiever wordt gebruikt voor betalingen of grote kapitaalstromen. De gekozen meetmethode kan een aanzienlijk deel van het verschil verklaren.

Hetzelfde geldt voor stablecoins. Een hoog volume kan voortkomen uit betalingen, maar ook uit handelsbots, DeFi, bridges of interne transacties van handelsplatforms.

De methode achter het cijfer is daarom minstens zo belangrijk als het cijfer zelf.

Conclusie

Bitcoin onchain data biedt veel inzicht, maar is geen exacte weergave van economische activiteit. De BIS laat zien dat alleen al het geschatte Bitcoin-transactievolume tot zes keer kan verschillen door de gekozen meetmethode.

Bij Ethereum en stablecoins komen daar andere uitdagingen bij. Smart contracts zijn lastig te classificeren en dezelfde stablecoin kan op verschillende blockchains een heel andere functie hebben.

Voor beleggers blijft onchain analyse nuttig, zolang duidelijk is wat een indicator meet en welke activiteit wel of niet in de berekening zit.

Veelgestelde vragen

Wat is Bitcoin onchain data?

Bitcoin onchain data bestaat uit informatie die rechtstreeks uit de Bitcoin-blockchain komt. Denk aan transacties, adressen, verplaatste BTC en netwerkactiviteit. Analisten verwerken deze ruwe gegevens tot indicatoren waarmee ze het gebruik van het netwerk proberen te beoordelen.

Waarom verschillen Bitcoin-transactievolumes per databron?

Databronnen kunnen verschillende methodes gebruiken om transacties te corrigeren. Vooral wisselgeld dat binnen een Bitcoin-transactie teruggaat naar de afzender kan het gemeten volume verhogen. Afhankelijk van de correctiemethode ontstaan daardoor verschillende uitkomsten.

Is onchain data nog nuttig voor beleggers?

Ja. Onchain data kan trends in netwerkactiviteit zichtbaar maken, maar één indicator vertelt nooit het volledige verhaal. Het is vooral belangrijk om te begrijpen hoe een cijfer wordt berekend en meerdere databronnen of indicatoren naast elkaar te bekijken.