AI op de werkvloer veroorzaakt mentale vermoeidheid bij werknemers

Het gebruik van kunstmatige intelligentie groeit snel in bedrijven wereldwijd. AI-tools helpen werknemers met schrijven, programmeren, analyses en klantenservice. Toch blijkt uit nieuw onderzoek dat intensief werken met AI ook een onverwacht probleem kan veroorzaken: mentale vermoeidheid.

Onderzoekers van Boston Consulting Group en de University of California noemen dit fenomeen “AI brain fry”. Werknemers die veel met AI-systemen werken, melden dat ze na verloop van tijd last krijgen van een soort mentale mist. Concentreren wordt moeilijker en beslissingen nemen kost meer energie.

Voor bedrijven die AI steeds vaker inzetten om productiviteit te verhogen, vormt dat een belangrijk signaal.

Onderzoek: AI kan werk juist ingewikkelder maken

Voor het onderzoek analyseerden wetenschappers de ervaringen van bijna 1.500 fulltime werknemers in de Verenigde Staten. Ongeveer 14% van de deelnemers gaf aan dat ze mentale vermoeidheid ervaren door intensief gebruik van AI-tools.

Veel werknemers beschrijven een “mentale kater”. Ze voelen zich wazig in hun hoofd, krijgen hoofdpijn of hebben moeite om zich te focussen. Ook beslissingen nemen duurt langer dan normaal.

Volgens de onderzoekers ontstaat dit probleem doordat werknemers vaak meerdere AI-tools tegelijk gebruiken. In plaats van één systeem dat werk eenvoudiger maakt, moeten werknemers constant schakelen tussen verschillende AI-assistenten, dashboards en automatiseringen.

Dat constante wisselen vraagt veel van het brein.

Bedrijven verwachten steeds vaker AI-gebruik

Steeds meer bedrijven stimuleren of verplichten het gebruik van AI op de werkvloer. De technologie wordt gezien als een manier om productiviteit te verhogen en werk sneller te laten verlopen.

Een bekend voorbeeld komt van crypto-exchange Coinbase. CEO Brian Armstrong liet eerder weten dat engineers binnen het bedrijf AI moeten gebruiken. Volgens hem kan AI uiteindelijk een groot deel van de code genereren.

Dit soort strategieën laten zien hoe belangrijk AI inmiddels is geworden binnen techbedrijven. Tegelijk zorgt het ervoor dat werknemers steeds vaker met meerdere AI-systemen tegelijk werken.

En dat kan dus mentale belasting veroorzaken.

AI-vermoeidheid kan leiden tot meer fouten

De gevolgen van AI brain fry blijven niet beperkt tot vermoeidheid. Het onderzoek laat zien dat werknemers die deze mentale belasting ervaren vaker fouten maken.

Werknemers met AI brain fry rapporteren ongeveer 33% meer beslissingsmoeheid dan collega’s zonder klachten. Daarnaast maken ze bijna 40% vaker grote fouten. Dat zijn fouten met serieuze gevolgen, bijvoorbeeld voor veiligheid, belangrijke beslissingen of bedrijfsresultaten.

Ook blijkt dat werknemers met deze klachten ongeveer 40% vaker overwegen om hun baan op te zeggen.

Voor grote bedrijven kan dit uiteindelijk miljoenen euro’s kosten door lagere productiviteit en personeelsverloop.

AI kan burn-out juist verminderen bij routinetaken

Toch betekent dit niet dat AI per definitie slecht is voor werknemers. De onderzoekers zien ook duidelijke voordelen wanneer bedrijven AI op de juiste manier inzetten.

Wanneer AI repetitieve taken overneemt, ervaren werknemers juist minder stress. Denk bijvoorbeeld aan administratief werk, data invoeren of simpele analyses.

Werknemers die AI gebruiken om dit soort routinetaken te automatiseren, rapporteren ongeveer 15% minder burn-outklachten dan werknemers die dat niet doen.

Burn-out ontstaat door langdurige werkstress en kan leiden tot vermoeidheid, cynisme en minder motivatie. Door saaie taken te automatiseren, kan AI werknemers juist meer ruimte geven voor creatief en strategisch werk.

Bedrijven moeten duidelijker zijn over de rol van AI

Volgens de onderzoekers ligt de oplossing vooral bij bedrijven zelf. Organisaties moeten duidelijk maken waarvoor AI bedoeld is en hoe werknemers de tools het beste kunnen gebruiken.

Wanneer werknemers precies weten welke taken AI overneemt en welke taken bij hen blijven, ontstaat minder verwarring en minder mentale belasting.

Bedrijven die AI inzetten als hulpmiddel in plaats van als extra laag complexiteit, kunnen volgens de onderzoekers het meeste voordeel uit de technologie halen.

Conclusie

AI verandert de manier waarop we werken in een razendsnel tempo. Voor bedrijven biedt de technologie enorme kansen om productiviteit te verhogen en processen te automatiseren.

Maar het onderzoek laat ook zien dat intensief AI-gebruik mentale vermoeidheid kan veroorzaken. Vooral wanneer werknemers met meerdere systemen tegelijk moeten werken, kan de technologie juist extra druk opleveren.

De uitdaging voor bedrijven ligt daarom in balans. AI kan werk makkelijker maken, zolang organisaties duidelijk blijven over hoe en wanneer de technologie gebruikt moet worden.

FAQ

Wat is AI brain fry?

AI brain fry is een term die onderzoekers gebruiken voor mentale vermoeidheid door intensief gebruik van AI-tools op het werk. Werknemers ervaren bijvoorbeeld concentratieproblemen, hoofdpijn en beslissingsmoeheid.

Waarom kan AI mentale vermoeidheid veroorzaken?

Wanneer werknemers constant moeten schakelen tussen meerdere AI-systemen, ontstaat cognitieve overbelasting. Dat kost extra mentale energie en kan leiden tot vermoeidheid.

Kan AI burn-out verminderen?

Ja, dat kan. Wanneer AI wordt gebruikt voor repetitieve taken zoals administratie of data-analyse, ervaren werknemers vaak minder stress en minder burn-outklachten.