Onderzoek naar Zondacrypto groeit na nieuwe arrestatie
Het onderzoek naar Zondacrypto breidt zich verder uit. Poolse aanklagers hebben een voormalige zakenpartner van de vermiste oprichter Sylwester Suszek aangeklaagd voor twee strafbare feiten, waaronder fraude. Hij is minstens de vijfde verdachte die in de zaak wordt vervolgd.
De voormalige cryptobeurs, die jarenlang bekendstond als BitBay, stopte in april met handelen na problemen met opnames. Duizenden klanten zeggen geld kwijt te zijn of geen toegang meer te hebben tot hun tegoeden. Poolse autoriteiten schatten de totale schade op minstens 350 miljoen zloty, ongeveer 94 miljoen dollar.
Van BitBay naar Zondacrypto
BitBay startte in 2014 als Poolse cryptobeurs en groeide in de jaren daarna uit tot een groot handelsplatform. Toen het bedrijf in 2021 verderging onder de naam Zondacrypto, telde het meer dan 1 miljoen geregistreerde gebruikers.
Begin 2026 kwamen de eerste duidelijke problemen naar buiten. Eind februari meldde Zondacrypto vertragingen bij betalingen aan sommige klanten. Op 17 maart stopte het platform met bitcoinstortingen en verwees het daarbij naar de onrust op de cryptomarkt. Later ging de website offline en kwam de handel stil te liggen.
Ook de Estse Financial Intelligence Unit greep in. Deze toezichthouder schortte een deel van de vergunning van BB Trade Estonia OÜ op, het bedrijf achter Zondacrypto. Daardoor mocht de onderneming geen nieuwe activa van klanten meer aannemen.
Een cryptovergunning geeft een bedrijf toestemming om bepaalde diensten rond digitale valuta aan te bieden. Toezichthouders kunnen zo’n vergunning beperken of intrekken wanneer een onderneming niet meer aan de gestelde voorwaarden voldoet.
Schade loopt op tot minstens 94 miljoen dollar
Poolse aanklagers onderzoeken of er sprake is van grootschalige fraude en witwassen. In juni hadden meer dan 3.600 gedupeerde klanten zich bij de autoriteiten gemeld.
Hun gezamenlijke verlies wordt geschat op minstens 350 miljoen zloty. Dat komt neer op ongeveer 94 miljoen dollar. Volgens lokale media hebben de autoriteiten daarnaast 4 miljoen euro op een bankrekening bevroren.
Het onderzoek loopt inmiddels door tot volgend jaar. Daarmee proberen aanklagers niet alleen te achterhalen waar het geld van klanten is gebleven, maar ook welke personen verantwoordelijk waren voor de bedrijfsvoering van de beurs.
Verdwijning van oprichter speelt mee in onderzoek
De zaak krijgt een extra opvallende dimensie door de verdwijning van BitBay-oprichter Sylwester Suszek. Hij stond eerder als CEO aan het hoofd van het bedrijf, maar vertrok voordat de huidige problemen ontstonden. In maart 2022 verdween hij, enkele maanden na de naamswijziging van BitBay naar Zondacrypto.
Poolse aanklagers voegden in augustus het onderzoek naar zijn verdwijning samen met het onderzoek rond Zondacrypto. Volgens de autoriteiten kan informatie over de oprichting en bedrijfsvoering van BitBay helpen om meer duidelijkheid te krijgen over wat er met Suszek is gebeurd.
Daarmee staat nog niet vast dat zijn verdwijning direct verband houdt met de latere problemen bij Zondacrypto. Onderzoekers proberen mogelijke verbanden tussen beide zaken vast te stellen.
Voormalige zakenpartner nu ook aangeklaagd
De nieuwste verdachte wordt in Poolse media aangeduid als Roman Ż. Hij was volgens het Poolse persbureau PAP een voormalige zakenpartner van Suszek. Zijn advocaat zegt dat hij betrokken was bij het management van BitBay voordat het bedrijf verderging als Zonda.
De politie arresteerde Roman Ż. zaterdag in de regio Silezië. Aanklagers beschuldigen hem van twee strafbare feiten. Een daarvan is fraude. Over de tweede aanklacht hebben de autoriteiten nog geen details bekendgemaakt.
Roman Ż. ontkent de beschuldigingen. Zijn advocaat, Błażej Gazda, zegt dat zijn cliënt uitgebreid heeft verklaard tegenover onderzoekers.
Tijdens huiszoekingen namen agenten waardevolle horloges en documenten over Zondacrypto in beslag. Aanklagers vreesden dat Roman Ż. het land zou verlaten nadat ze hoorden over een geplande reis naar China. Zijn advocaat stelt dat het om een zakenreis ging en dat hij een retourticket voor 13 september had.
Een rechtbank beslist of hij tijdens het verdere onderzoek in voorlopige hechtenis blijft.
Minstens vijf verdachten in beeld
Het onderzoek richt zich inmiddels op meerdere personen die banden hadden met Zondacrypto of BitBay.
Een van hen is Radosław Piesiewicz, voorzitter van het Pools Olympisch Comité. Aanklagers verdenken hem onder meer van het bevoordelen van een groep schuldeisers toen Zondacrypto richting insolventie ging. Piesiewicz ontkent dat hij iets verkeerd heeft gedaan.
Daarnaast hielden de autoriteiten vorige week aandelenbelegger Rafał Z., Jaromira W. en Anna P. aan. Met Roman Ż. erbij zijn nu minstens vijf personen aangeklaagd.
Waarom deze zaak relevant is voor cryptobeleggers
Voor Nederlandse cryptobeleggers onderstreept de zaak vooral het verschil tussen crypto bezitten en crypto bij een handelsplatform bewaren. Wie munten op een exchange laat staan, vertrouwt erop dat het bedrijf opnames blijft verwerken en de tegoeden daadwerkelijk beschikbaar houdt.
Problemen met opnames zijn daarom een belangrijk waarschuwingssignaal. Zodra een beurs betalingen uitstelt of tegoeden blokkeert, kunnen klanten moeite krijgen om hun geld of crypto terug te krijgen.
Toezicht en vergunningen verkleinen bepaalde risico’s, maar bieden geen absolute garantie. Beleggers blijven afhankelijk van de financiële gezondheid, beveiliging en bedrijfsvoering van het platform waarop zij hun vermogen bewaren.
Conclusie
Het onderzoek naar Zondacrypto groeit uit tot een omvangrijke strafzaak. Minstens vijf verdachten zijn aangeklaagd, meer dan 3.600 klanten hebben een klacht ingediend en de geschatte schade bedraagt minimaal 350 miljoen zloty.
Tegelijkertijd onderzoeken Poolse autoriteiten de verdwijning van oprichter Sylwester Suszek. De komende stappen in het onderzoek moeten meer duidelijkheid geven over de verantwoordelijkheid voor de ondergang van de beurs en de vraag hoeveel geld gedupeerde klanten nog kunnen terugkrijgen.
Veelgestelde vragen over Zondacrypto
Wat is er met Zondacrypto gebeurd?
Zondacrypto stopte in april met handelen nadat klanten problemen meldden met opnames. Poolse aanklagers onderzoeken mogelijke grootschalige fraude en witwassen. Meer dan 3.600 klanten hebben inmiddels een klacht ingediend.
Is Zondacrypto hetzelfde als BitBay?
Ja. De cryptobeurs begon in 2014 als BitBay en veranderde in 2021 zijn naam in Zondacrypto. Bij die naamswijziging had het platform meer dan 1 miljoen geregistreerde gebruikers.
Hoe groot is de schade bij Zondacrypto?
De autoriteiten schatten het verlies voor klanten op minstens 350 miljoen Poolse zloty, ongeveer 94 miljoen dollar. Daarnaast is volgens lokale media ongeveer 4 miljoen euro op een bankrekening bevroren.
