Nieuwe cryptobelastingregels zien groot deel van transacties niet

Voor Nederlandse beleggers is de ontwikkeling belangrijk. CARF zorgt ervoor dat belastingdiensten makkelijker gegevens over cryptogebruikers kunnen uitwisselen. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat vooral DeFi en transacties via eigen wallets moeilijker automatisch te volgen zijn.

Wereldwijd $457 miljard aan belastbare crypto-activiteit

Chainalysis schat de mogelijk belastbare onchain crypto-activiteit in 2025 op minstens $457 miljard. De Verenigde Staten namen daarvan ongeveer $112,6 miljard voor hun rekening.

Noord-Amerika kwam als regio uit op $134,6 miljard. De Europese Unie volgde met ongeveer $125,1 miljard.

Chainalysis onderzocht activiteit op zes grote blockchains. Het bedrijf keek onder meer naar gerealiseerde winsten, inkomsten uit mining, staking en lending en betalingen met cryptovaluta.

Handel die volledig binnen gecentraliseerde exchanges plaatsvindt, valt niet onder deze berekening. Het werkelijke bedrag aan fiscaal relevante crypto-activiteit kan daardoor hoger liggen.

Wat is CARF?

CARF staat voor Crypto-Asset Reporting Framework. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) ontwikkelde het raamwerk om belastingdiensten internationaal meer inzicht te geven in cryptotransacties.

Cryptodienstverleners die onder CARF vallen, moeten informatie verzamelen over hun klanten, transacties en fiscale woonplaats. De lokale belastingdienst ontvangt deze gegevens en kan ze vervolgens delen met belastingautoriteiten in andere deelnemende landen.

Sinds 1 januari 2026 verzamelen cryptoplatforms in 48 deelnemende rechtsgebieden aanvullende gegevens voor het systeem. Ook landen binnen de Europese Unie doen mee.

CARF lijkt daarmee op bestaande internationale afspraken waarmee belastingdiensten financiële informatie over bankrekeningen uitwisselen. Het grote verschil is dat CARF specifiek is ontwikkeld voor crypto.

CARF bereikt volgens Chainalysis slechts 14%

Ondanks de brede internationale invoering ziet Chainalysis een duidelijke beperking. Slechts 14% van de onderzochte mogelijk belastbare onchain activiteit valt binnen transacties die CARF kan bestrijken.

De overige 86% bestaat onder meer uit transacties via decentralized exchanges, directe overdrachten tussen wallets, inkomsten uit onchain toepassingen en betalingen met crypto.

De oorzaak ligt vooral bij de opzet van CARF. Het systeem werkt het beste wanneer een centrale dienstverlener tussen de gebruiker en de transactie staat. Een crypto-exchange kan bijvoorbeeld klantgegevens verzamelen en transacties registreren.

Bij gedecentraliseerde toepassingen bestaat zo’n duidelijk aanspreekpunt niet altijd.

DeFi blijft lastig voor belastingdiensten

DeFi staat voor decentralized finance. Dit zijn financiële toepassingen die via smart contracts op een blockchain werken. Gebruikers kunnen bijvoorbeeld tokens verhandelen, crypto uitlenen of rendement verdienen zonder een traditionele bank of gecentraliseerde exchange.

Dat maakt automatische belastingrapportage ingewikkelder.

Bij een volledig gedecentraliseerd protocol kan een gebruiker rechtstreeks vanuit een eigen wallet met een smart contract communiceren. Er hoeft geen bedrijf tussen te zitten dat persoonlijke gegevens verzamelt of transacties namens klanten uitvoert.

CARF is juist grotendeels gebouwd rond zulke tussenpersonen. Daardoor ontstaat een verschil tussen wat op een blockchain gebeurt en wat automatisch bij belastingdiensten terechtkomt.

Dat betekent niet dat DeFi-activiteit automatisch buiten belastingregels valt. De fiscale verplichting van een gebruiker staat los van de vraag of een platform informatie automatisch rapporteert.

Regelgevers richten hun aandacht op DeFi

Het gat tussen gecentraliseerde platforms en DeFi kan de komende jaren kleiner worden. Toezichthouders onderzoeken wanneer ontwikkelaars, beheerders of andere partijen achter een DeFi-protocol toch als cryptodienstverlener moeten gelden.

Vooral protocollen die zichzelf gedecentraliseerd noemen maar waarbij een organisatie nog veel controle heeft, kunnen daarbij extra aandacht krijgen.

Ook ontwikkelingen rond antiwitwasregels spelen hierin een rol. Zodra toezichthouders duidelijker vaststellen wie verantwoordelijk is voor bepaalde DeFi-diensten, kunnen zij makkelijker rapportageverplichtingen invoeren.

Voor belastingdiensten blijft blockchainanalyse daarnaast een belangrijk hulpmiddel. Transacties op openbare blockchains zijn zichtbaar, ook wanneer ze niet automatisch via CARF worden gemeld.

Wat betekent CARF voor Nederlandse cryptobeleggers?

Voor Nederlandse beleggers maakt CARF vooral duidelijk dat crypto via buitenlandse platforms steeds minder losstaat van de Nederlandse belastingaangifte.

Wanneer een platform onder CARF valt, kan informatie uiteindelijk bij de Nederlandse Belastingdienst terechtkomen. Beleggers kunnen daardoor minder snel aannemen dat transacties bij een buitenlands cryptoplatform alleen in dat land bekend zijn.

Voor eigen wallets en DeFi ligt de automatische rapportage ingewikkelder. Toch blijft een goede administratie belangrijk. Wie crypto tussen verschillende exchanges, wallets en DeFi-protocollen verplaatst, moet zelf kunnen reconstrueren wat er met het vermogen is gebeurd.

CARF verandert dus vooral de hoeveelheid informatie die belastingdiensten automatisch kunnen ontvangen. Het verandert niet automatisch de bestaande Nederlandse belastingregels voor crypto.

Conclusie

Chainalysis schat dat in 2025 minstens $457 miljard aan mogelijk belastbare crypto-activiteit onchain plaatsvond. Volgens het bedrijf valt slechts 14% daarvan binnen het bereik van CARF.

Vooral DeFi, directe wallettransacties en andere activiteiten zonder centrale tussenpersoon vormen nog een groot gat in de automatische gegevensuitwisseling. Voor Nederlandse cryptobeleggers betekent dit dat internationale rapportage belangrijker wordt, terwijl een eigen en complete administratie noodzakelijk blijft.

Veelgestelde vragen over cryptobelasting en CARF

Wat is CARF bij crypto?

CARF is een internationaal rapportagesysteem van de OESO. Cryptodienstverleners die onder het raamwerk vallen, verzamelen informatie over klanten en transacties zodat belastingdiensten deze gegevens internationaal kunnen uitwisselen.

Vallen transacties via een eigen wallet onder CARF?

Niet iedere wallettransactie wordt automatisch via CARF gerapporteerd. Het systeem richt zich vooral op cryptodienstverleners die als tussenpersoon optreden. Directe onchain transacties tussen eigen wallets kunnen daardoor buiten de automatische rapportage vallen.

Zijn DeFi-transacties belastingvrij als CARF ze niet registreert?

Nee. Het ontbreken van automatische CARF-rapportage betekent niet dat een transactie belastingvrij is. Welke Nederlandse belastingregels gelden, hangt af van de fiscale situatie en niet alleen van de manier waarop een cryptotransactie wordt gerapporteerd.