Hoe ‘bevriesbare blockchains’ de decentralisatie van crypto op de proef stellen
Waarom steeds meer blockchains fondsen kunnen blokkeren
Het idee achter crypto is simpel: jij beheert je eigen geld, zonder dat iemand anders jouw wallet kan blokkeren. Toch blijkt uit nieuw onderzoek van Bybit dat dit niet altijd zo werkt. Het team onderzocht 166 blockchains en ontdekte dat een verrassend groot aantal de technische mogelijkheid heeft om adressen te blokkeren of transacties te bevriezen. Dat zet druk op het beeld van decentralisatie waar veel projecten mee pronken.
Wat bedoelen we met bevriesbare blockchains?
Een bevriesbare blockchain is een netwerk dat op protocolniveau (de basisregels van de chain) of via smart contracts adressen kan blokkeren of beperken. Dit kan door:
- ingebouwde functies in de broncode
- configuratiebestanden die validators kunnen aanpassen
- smart contracts die zelf een blacklist beheren
Het gaat dus niet om een fout of hack, maar om bewuste ontwerpkeuzes.
Korte uitleg van belangrijke termen
- Protocolniveau: De kernsoftware van de blockchain waar alle nodes zich aan houden.
- Smart contracts: Automatische programma’s op de blockchain die acties uitvoeren.
- Hard fork: Een netwerkupdate die niet compatibel is met oudere versies, waardoor alle nodes moeten meedoen.
- Validators: Nodes die transacties verwerken en de blockchain beveiligen, vaak met extra rechten.
Welke blockchains kunnen fondsen bevriezen?
Bybit identificeerde 16 blockchains die dit direct kunnen. Daarbij zitten namen die je misschien niet verwacht.
Hardcoded bevriesfuncties
Deze zitten letterlijk in de broncode ingebouwd.
Voorbeelden: BNB Chain, VeChain, Chiliz, Viction, XDC Network.
Configuratie-gebaseerde blokkades
Hier kunnen validators adressen blokkeren via configuratiebestanden zoals YAML of ENV.
Voorbeelden: Aptos, Eos, Sui.
Smart contract-blacklists
Slechts één netwerk gebruikt deze methode: Heco Chain.
Naast deze 16 blockchains ontdekte Bybit nog eens 19 netwerken die de functie makkelijk zouden kunnen toevoegen. Binnen het Cosmos-ecosysteem speelt vooral het gebruik van module accounts een rol—accounts die door code worden bestuurd in plaats van private keys. Ze blokkeren nu geen transacties, maar dat zou met een kleine update kunnen veranderen.
Wat betekent dit voor decentralisatie?
Bevriesfuncties zijn handig bij hacks of exploits. Tijdens de recente cold wallet-hack bij Bybit werd bijvoorbeeld ruim $42 miljoen van de gestolen fondsen bevroren dankzij samenwerkingen met partijen zoals Circle, Tether en THORchain. Dat hielp, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Vooral deze punten spelen mee:
- wie macht heeft om te blokkeren, heeft invloed op wat wel en niet mag
- centralisatie sluipt binnen, zelfs wanneer een project zichzelf “decentralized” noemt
- het opent de deur naar censuur wanneer regels veranderen
Crypto staat bekend als vrij, permissionless en onafhankelijk. Maar als een netwerk adressen kan blokkeren, dan lijkt het meer op een traditioneel financieel systeem alleen met blockchaintechniek eronder.
Wat betekent dit voor jou als gebruiker?
Voor dagelijkse transacties merk je er meestal niets van. Maar als decentralisatie voor jou belangrijk is, is het slim om te kijken hoe een blockchain technisch in elkaar zit.
Let vooral op:
- hoeveel controle validators of foundations hebben
- of er blacklists bestaan
- hoe open de broncode en documentatie zijn
Transparantie zegt soms meer dan de marketingclaim op de homepage.
Conclusie
Bybit’s onderzoek laat zien dat bevriesbare blockchains geen uitzondering zijn. Sommige netwerken hebben deze functies bewust ingebouwd, andere kunnen ze eenvoudig activeren. De balans tussen veiligheid en decentralisatie blijft daardoor een lastige discussie. Het helpt bij het tegengaan van hacks, maar schuurt met de kernwaarden van crypto.
FAQ
1. Waarom bouwen blockchains bevriesfuncties in?
Voor noodsituaties zoals hacks of compliance-eisen. Het biedt controle, maar gaat ten koste van onafhankelijkheid.
2. Zijn volledig gedecentraliseerde blockchains nog wel te vinden?
Ja, maar minder dan je misschien denkt. Veel chains hebben toch bepaalde vormen van admincontrole.
3. Moet ik me zorgen maken over mijn eigen wallet?
Niet direct. Maar het is verstandig om te begrijpen hoe jouw favoriete blockchain werkt en welke rechten validators of foundations hebben.
