Bitcoin energieverbruik: waarom de kritiek volgens data niet klopt

Het energieverbruik van Bitcoin blijft een terugkerend onderwerp in het nieuws. Regelmatig verschijnen er berichten waarin mining wordt neergezet als slecht voor het milieu, duur voor consumenten en gevaarlijk voor stroomnetten. Toch laat recente data iets anders zien. Volgens ESG-onderzoeker Daniel Batten houden veel van deze claims geen stand wanneer je kijkt naar peer-reviewed onderzoek en cijfers van energienetten. In dit artikel zetten we de belangrijkste inzichten op een rij, zonder technische omwegen.

Waarom het debat over Bitcoin energie zo fel is

Bitcoin gebruikt energie om het netwerk te beveiligen. Dat gebeurt via proof-of-work: computers (miners) lossen complexe berekeningen op om transacties te verwerken en nieuwe blokken toe te voegen. Juist dat energiegebruik zorgt voor discussie. Critici kijken vooral naar hoeveel stroom Bitcoin verbruikt. Onderzoekers zoals Batten kijken breder: waar komt die energie vandaan en wat is het effect op het net?

Bitcoin verbruikt niet meer energie per transactie

Een veelgehoorde claim is dat elke extra Bitcoin-transactie automatisch meer energie kost. Dat beeld klopt niet. Uit meerdere wetenschappelijke studies blijkt dat het energieverbruik van Bitcoin grotendeels losstaat van het aantal transacties.

Onderzoek dat is samengevat in het University of Cambridge Digital Mining Industry Report 2025 laat zien dat Bitcoin vooral energie gebruikt voor netwerkbeveiliging. Het netwerk kan dus opschalen zonder dat het stroomverbruik evenredig stijgt. Vergelijkingen “per transactie” geven daardoor een vertekend beeld.

Bitcoin mining kan stroomnetten juist helpen

Het idee dat Bitcoin mining stroomnetten ontwricht, houdt volgens Batten geen stand. In de praktijk zijn miners flexibel. Ze kunnen hun machines snel uitzetten bij piekbelasting en juist draaien wanneer er een overschot aan stroom is.

Vooral in regio’s met veel zon- en windenergie werkt dit in het voordeel van het net. In plaats van een probleem vormen miners daar een buffer die schommelingen opvangt.

Betaalt de consument meer door Bitcoin miners?

Er is geen hard bewijs dat huishoudens hogere stroomprijzen betalen door Bitcoin mining. Volgens beschikbare data en peer-reviewed studies ontbreekt een duidelijk verband. In sommige gebieden zorgde mining zelfs voor efficiënter gebruik van bestaande infrastructuur, wat prijsdruk kan verlagen.

Vergelijkingen met landen zeggen weinig

Koppen als “Bitcoin gebruikt meer energie dan land X” trekken aandacht, maar missen context. Ook sectoren als cloud computing of datacenters gebruiken enorme hoeveelheden energie. De vraag is niet alleen hoeveel stroom wordt verbruikt, maar vooral hoe schoon die stroom is.

Ook het Intergovernmental Panel on Climate Change benadrukt dat verduurzaming belangrijker is dan puur besparen.

Hoe zit het met CO₂-uitstoot?

Bitcoin mining veroorzaakt geen directe uitstoot. Eventuele emissies komen voort uit elektriciteitsgebruik en vallen onder zogeheten indirecte emissies. Volgens Batten is Bitcoin opvallend transparant: er is veel onafhankelijke data beschikbaar over de gebruikte energiemix.

Op basis daarvan zou mining inmiddels voor meer dan de helft draaien op duurzame energie. Dat niveau van inzicht ontbreekt bij veel andere wereldwijde industrieën.

Is proof-of-stake altijd beter dan proof-of-work?

Na de overstap van Ethereum naar proof-of-stake wordt vaak gezegd dat dit automatisch beter is voor het milieu. Batten plaatst daar kanttekeningen bij. Minder energieverbruik betekent niet per definitie minder milieuschade.

Proof-of-work kan juist bijdragen aan het benutten van verspilde energie, zoals overtollige zonne- en windstroom of afgefakkeld gas. Op grote schaal blijken alternatieven hiervoor vaak economisch lastig.

Bitcoin mining en hernieuwbare energie

Een andere mythe is dat Bitcoin miners duurzame energie “afpakken” van anderen. In de praktijk maken miners nieuwe projecten juist rendabel. In regio’s waar groene energie anders ongebruikt blijft, zorgt mining voor een constante afnemer.

Onderzoek laat zien dat mining verspilling van hernieuwbare energie flink kan verminderen en de benuttingsgraad van zon en wind sterk verhoogt.

Conclusie

Het debat over Bitcoin energieverbruik blijft emotioneel en complex. Niet alle effecten zijn eenvoudig te meten. Toch laat de beschikbare data zien dat veel kritiek gebaseerd is op aannames die niet kloppen. Bitcoin mining blijkt flexibeler, transparanter en in sommige gevallen zelfs ondersteunend aan de energietransitie. Voor een eerlijk debat is nuance onmisbaar.

FAQ over Bitcoin energieverbruik

Gebruikt Bitcoin echt meer energie dan hele landen?
Die vergelijking klopt technisch, maar mist context. Het zegt niets over de herkomst van de energie of het nut van het netwerk.

Is Bitcoin slecht voor het milieu?
Dat hangt af van de gebruikte energiebron. Steeds meer mining draait op hernieuwbare energie en helpt verspilling te verminderen.

Waarom blijft dit onderwerp zo controversieel?
Omdat energieverbruik makkelijk te simplificeren is tot grote cijfers, terwijl de onderliggende effecten complexer zijn.