Quantumcomputers worden een serieus risico voor crypto

Dat scenario maakt quantumcomputers en crypto een lastig veiligheidsvraagstuk. Een aanvaller die krachtige quantumtechnologie bezit, kan mogelijk cryptografische sleutels achterhalen zonder een computer, wallet of exchange daadwerkelijk te hacken. Op de blockchain lijkt de transactie vervolgens gewoon geldig.

Een quantumaanval hoeft niet op een hack te lijken

Bij de meeste cryptodiefstallen zoeken onderzoekers naar een duidelijke oorzaak. Een gebruiker heeft bijvoorbeeld zijn herstelzin gedeeld, malware geïnstalleerd of een exchange heeft een beveiligingslek.

Bij een succesvolle quantumaanval kan dat bewijs ontbreken.

Christopher Smith, CEO en medeoprichter van Quantus Network, stelt dat een voldoende krachtige quantumcomputer in theorie een private key kan afleiden uit een public key die op de blockchain zichtbaar is.

Een private key is de geheime digitale sleutel waarmee iemand controle heeft over zijn crypto. De public key vormt een openbaar onderdeel van dezelfde cryptografische beveiliging. Normale computers kunnen vanuit die openbare informatie niet praktisch de private key berekenen.

Quantumcomputers kunnen dat in de toekomst mogelijk wel.

Een aanvaller hoeft dan geen wachtwoord te stelen of een apparaat binnen te dringen. Zodra de private key bekend is, kan hij een geldige transactie ondertekenen en de crypto versturen.

Q-day is moeilijk te herkennen

Het moment waarop quantumcomputers krachtig genoeg worden om veelgebruikte cryptografie daadwerkelijk te kraken, staat bekend als Q-day.

Niemand weet wanneer dat moment komt. Nog lastiger is dat de cryptomarkt mogelijk niet meteen merkt wanneer iemand als eerste over zo’n krachtige machine beschikt.

Een aanvaller heeft er juist belang bij om die technologische voorsprong geheim te houden. In plaats van één opvallende aanval uit te voeren, kan hij verschillende wallets aanvallen en de diefstallen laten lijken op normale beveiligingsincidenten.

Voor onderzoekers ontstaat dan een vreemde situatie: crypto verdwijnt, maar er is geen malware, gestolen herstelzin of zichtbaar lek te vinden.

Een reeks van zulke onverklaarbare incidenten kan uiteindelijk een van de eerste aanwijzingen zijn dat cryptografische beveiliging daadwerkelijk is doorbroken.

Satoshi’s Bitcoin is niet het meest logische eerste doelwit

Een groot deel van de discussie rond quantumcomputers draait om de Bitcoin die aan Satoshi Nakamoto wordt toegeschreven. Deze oude wallets vertegenwoordigen bij de huidige marktprijzen tientallen miljarden dollars.

Het verplaatsen van deze BTC zou direct wereldwijd alarm slaan. Exchanges, blockchainonderzoekers en beleggers zouden de transacties binnen enkele minuten volgen.

Daarom verwachten beveiligingsexperts dat een aanvaller waarschijnlijk eerst minder opvallende doelen kiest.

Sean Cheetham, securityonderzoeker bij Blockchain Capital, noemt bijvoorbeeld hot wallets van exchanges. Een hot wallet is een cryptowallet die met internet verbonden blijft zodat een handelsplatform snel stortingen en opnames kan verwerken.

Een verdachte opname uit zo’n wallet kan aanvankelijk op een traditionele hack lijken. Daardoor kan de echte oorzaak langer verborgen blijven.

Ook stablecoins vormen een mogelijk doelwit

Bitcoin is bovendien niet de enige potentiële buit.

Smith wijst op administratieve sleutels van grote cryptoprojecten. Zulke sleutels kunnen veel waardevoller zijn dan één individuele wallet omdat ze soms toegang geven tot belangrijke functies binnen een netwerk of token.

Hij noemt de sleutel waarmee nieuwe USDT kan worden uitgegeven als theoretisch voorbeeld. USDT is een stablecoin, een cryptomunt die is ontworpen om ongeveer dezelfde waarde als de Amerikaanse dollar te behouden.

Wanneer een aanvaller een cruciale administratieve sleutel weet te achterhalen, kan de schade zich snel door de markt verspreiden. Stablecoins spelen namelijk een grote rol in cryptohandel en DeFi.

Dit risico hangt sterk af van de technische architectuur en beveiligingsmaatregelen van het betreffende netwerk. Verschillende blockchains onderzoeken daarom al hoe ze hun cryptografie toekomstbestendiger kunnen maken.

AI kan de ontwikkeling versnellen

Het grootste vraagteken blijft de timing.

Google versnelde eerder zijn planning voor de overstap naar post-quantum beveiliging richting 2029. Onderzoek naar efficiëntere quantumalgoritmes heeft daarnaast de schattingen veranderd van hoeveel fysieke qubits nodig zijn om bepaalde vormen van cryptografie aan te vallen.

Ook kunstmatige intelligentie speelt een rol. AI kan onderzoekers helpen bij het ontwikkelen van efficiëntere algoritmes en het verbeteren van quantumhardware. Daardoor kunnen voorspellingen sneller verouderen dan enkele jaren geleden werd gedacht.

De schattingen lopen dan ook sterk uiteen. Smith ziet volgens zijn eigen inschatting een kans van ongeveer 50% dat relevante quantumcapaciteit tegen 2028 beschikbaar komt. Cheetham acht de vroege jaren 2030 waarschijnlijker.

Michael Coates, chief information security officer van de Solana Foundation, wil geen specifieke datum noemen. Volgens hem bestaat simpelweg te veel onzekerheid om Q-day betrouwbaar te voorspellen.

Crypto werkt aan bescherming tegen quantumcomputers

Blockchainontwikkelaars wachten niet totdat Q-day daadwerkelijk aanbreekt.

Een belangrijke oplossing is post-quantum cryptografie. Dit zijn cryptografische technieken die ontworpen zijn om bestand te blijven tegen aanvallen van zowel traditionele als krachtige quantumcomputers.

Een overstap is alleen niet eenvoudig. Blockchains bestaan uit wallets, nodes, exchanges en andere infrastructuur die allemaal met elkaar moeten blijven communiceren. Nieuwe soorten digitale handtekeningen moeten daarom zorgvuldig worden ingevoerd.

Oude wallets vormen daarbij een extra uitdaging. Sommige adressen zijn jarenlang niet gebruikt. Wanneer hun beveiliging uiteindelijk kwetsbaar wordt, kan de eigenaar zijn coins mogelijk niet op tijd naar een veiliger type adres verplaatsen.

Dat maakt voorbereiding belangrijk, ook al bestaat er vandaag geen openbaar bewijs dat quantumcomputers de cryptografie van Bitcoin of andere grote blockchains praktisch kunnen kraken.

Conclusie

De dreiging van quantumcomputers voor crypto draait niet alleen om de vraag wanneer de technologie krachtig genoeg wordt. Minstens zo belangrijk is hoe de markt ontdekt dat iemand die grens heeft bereikt.

De eerste quantumaanval kan eruitzien als een gewone cryptodiefstal. Een wallet raakt leeg, de transactie is geldig en onderzoekers vinden geen duidelijk beveiligingslek.

Voor beleggers is er daarom geen reden voor directe paniek, maar de ontwikkeling verdient wel aandacht. Hoe eerder blockchains overstappen op quantumveilige beveiliging, hoe kleiner het risico dat technologische vooruitgang de huidige cryptografie onverwacht inhaalt.

Veelgestelde vragen

Kunnen quantumcomputers Bitcoin nu al kraken?

Nee, voor zover publiek bekend bestaat er momenteel geen quantumcomputer die de cryptografie van Bitcoin op praktische schaal kan breken. Onderzoekers werken wel aan steeds krachtigere systemen, waardoor blockchains zich voorbereiden op toekomstige risico’s.

Wat betekent Q-day voor Bitcoin?

Q-day verwijst naar het hypothetische moment waarop quantumcomputers krachtig genoeg zijn om veelgebruikte cryptografische beveiliging te doorbreken. Voor Bitcoin kan dat vooral een probleem worden voor adressen waarvan voldoende openbare cryptografische informatie beschikbaar is.

Wat is post-quantum cryptografie?

Post-quantum cryptografie gebruikt beveiligingstechnieken die ontworpen zijn om ook tegen krachtige quantumcomputers bestand te zijn. Blockchainontwikkelaars onderzoeken deze technieken om wallets en transacties op lange termijn veilig te houden.