ESMA voert MiCA-toezicht op cryptobedrijven op

Voor Nederlandse cryptobeleggers betekent dit dat MiCA steeds meer zichtbaar wordt in de dagelijkse praktijk. Een Europese vergunning alleen is niet genoeg. Exchanges en andere cryptodienstverleners moeten ook aantonen dat hun bedrijfsvoering aan de Europese eisen voldoet.

Van MiCA-regels naar daadwerkelijk toezicht

MiCA staat voor Markets in Crypto-Assets Regulation en vormt het belangrijkste Europese regelwerk voor de cryptosector. De wet stelt onder meer eisen aan exchanges, bewaarbedrijven, handelsplatforms en uitgevers van bepaalde crypto-assets.

ESMA-voorzitter Verena Ross maakte duidelijk dat de aandacht inmiddels verschuift van regelgeving naar toezicht. ESMA wil vooral bereiken dat nationale toezichthouders MiCA op een vergelijkbare manier toepassen.

Dat is belangrijk omdat nationale instanties een groot deel van het dagelijkse toezicht uitvoeren. Zonder goede Europese afstemming kunnen er verschillen ontstaan in de manier waarop landen dezelfde regels interpreteren.

ESMA wil daarom de samenwerking tussen nationale toezichthouders in 2027 verder versterken.

Cryptobedrijven moeten hun organisatie op orde hebben

Een belangrijk onderdeel van het nieuwe MiCA-toezicht richt zich op crypto-asset service providers, kortweg CASP’s. Dit zijn bedrijven die diensten rond crypto aanbieden, zoals handel, bewaring of het uitvoeren van transacties.

ESMA gaat onder meer kijken naar operationele weerbaarheid. Een cryptobedrijf moet kunnen blijven functioneren wanneer bijvoorbeeld een IT-systeem uitvalt, een cyberincident plaatsvindt of een belangrijke externe dienstverlener problemen krijgt.

Ook outsourcing krijgt meer aandacht. Veel cryptobedrijven besteden onderdelen van hun technologie of bedrijfsvoering uit. Volgens ESMA mag dit er niet toe leiden dat belangrijke activiteiten buiten het zicht van Europese toezichthouders terechtkomen.

Daarnaast kijkt ESMA naar liquiditeitsrisico’s en naar de manier waarop bedrijven verschillende crypto-assets classificeren.

Buitenlandse exchanges komen scherper in beeld

Ook zogenoemde reverse solicitation krijgt aandacht. Dit begrip speelt vooral bij cryptobedrijven die buiten de Europese Unie zijn gevestigd.

Reverse solicitation betekent dat een Europese klant volledig op eigen initiatief contact zoekt met een buitenlandse aanbieder. Onder bepaalde voorwaarden kan zo’n bedrijf vervolgens diensten aanbieden zonder actief klanten in de EU te werven.

De uitzondering mag echter geen sluiproute worden om MiCA te omzeilen. ESMA wil daarom scherper controleren hoe buitenlandse cryptobedrijven deze regel gebruiken.

Voor beleggers kan dat gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van bepaalde internationale exchanges en cryptodiensten in Europa.

ESMA wil verschillen tussen EU-landen verkleinen

Hoewel MiCA voor de hele Europese Unie geldt, houden nationale instanties toezicht op veel cryptobedrijven. ESMA wil voorkomen dat daardoor grote verschillen tussen lidstaten ontstaan.

De toezichthouder wil onder meer de periodieke rapportages van CASP’s beter op elkaar afstemmen. Ook moeten nationale toezichthouders vaker dezelfde risico-indicatoren en analysemethoden gebruiken.

Het doel is een Europese markt waarin een cryptobedrijf in het ene land niet met een veel soepelere interpretatie van MiCA te maken krijgt dan in een ander land.

Dat maakt ook de vestigingsplaats van cryptobedrijven belangrijker. ESMA wil controleren of bedrijven voldoende activiteiten binnen de EU uitvoeren en niet alleen een minimale Europese aanwezigheid opzetten om toegang tot de interne markt te krijgen.

MIDAS moet marktmisbruik sneller opsporen

ESMA bouwt ondertussen verder aan MIDAS, een centraal systeem voor toezicht op de Europese cryptomarkt. De eerste fase moet in 2027 volledig operationeel zijn.

MIDAS verzamelt en analyseert marktgegevens om mogelijke vormen van marktmisbruik te herkennen. Denk bijvoorbeeld aan verdachte handelsactiviteiten of patronen die kunnen wijzen op marktmanipulatie.

ESMA wil later extra analysemogelijkheden en nieuwe soorten gegevens aan het systeem toevoegen. Daarmee krijgt de toezichthouder meer mogelijkheden om grote hoeveelheden handelsdata centraal te onderzoeken.

Voor de cryptomarkt is dat een belangrijke ontwikkeling. MiCA draait daardoor niet alleen om vergunningen en administratieve verplichtingen, maar steeds meer om actief toezicht op wat er daadwerkelijk op de markt gebeurt.

MiCA kan in 2027 opnieuw veranderen

De huidige regels zijn waarschijnlijk niet het eindpunt. ESMA wil de ervaringen uit het toezicht gebruiken voor de bredere evaluatie van MiCA door de Europese Commissie, die naar verwachting in 2027 een belangrijke volgende fase bereikt.

Praktijkervaring kan daarbij laten zien waar de huidige wetgeving goed werkt en waar nog gaten zitten. Nieuwe ontwikkelingen binnen crypto volgen elkaar immers sneller op dan Europese wetgeving doorgaans kan bijhouden.

Eventuele aanpassingen kunnen uiteindelijk opnieuw gevolgen hebben voor exchanges, andere cryptobedrijven en hun Europese klanten.

Wat betekent het strengere MiCA-toezicht voor beleggers?

Voor Nederlandse beleggers verandert er niet direct iets aan het kopen of verkopen van Bitcoin, Ethereum of andere crypto. De gevolgen spelen vooral achter de schermen bij de bedrijven die deze diensten aanbieden.

Op langere termijn kan het toezicht wel bepalen welke platforms hun diensten in Europa kunnen blijven aanbieden en onder welke voorwaarden.

Een MiCA-vergunning wordt daarbij steeds meer het beginpunt van toezicht in plaats van het eindpunt. ESMA wil niet alleen controleren of een bedrijf op papier aan de eisen voldoet, maar ook hoe het in de praktijk omgaat met risico’s, externe dienstverleners en Europese klanten.

Conclusie

Het MiCA-toezicht gaat in 2027 een volgende fase in. ESMA verschuift de aandacht van het schrijven van regels naar de dagelijkse controle op cryptobedrijven en een gelijke toepassing van de wet binnen de EU.

Voor Nederlandse cryptobeleggers zijn de directe gevolgen voorlopig beperkt. Toch kan deze ontwikkeling op termijn invloed hebben op welke exchanges en diensten beschikbaar blijven. Vooral buitenlandse platforms en bedrijven met een beperkte aanwezigheid in Europa kunnen met scherper toezicht te maken krijgen.

Veelgestelde vragen

Wat is MiCA?

MiCA staat voor Markets in Crypto-Assets Regulation. Het is Europese wetgeving voor de cryptomarkt en bevat regels voor onder meer cryptodienstverleners en bepaalde uitgevers van crypto-assets.

Wat is een CASP?

CASP staat voor Crypto-Asset Service Provider. Dit is een bedrijf dat diensten rond crypto aanbiedt, zoals handel, bewaring of het uitvoeren van transacties.

Wat verandert er in 2027?

ESMA wil zich sterker richten op het daadwerkelijke toezicht op cryptobedrijven. De toezichthouder kijkt daarbij onder meer naar operationele risico’s, outsourcing, buitenlandse aanbieders en de manier waarop nationale toezichthouders MiCA toepassen.