Cryptoscams lopen op tot bijna $13 miljard

De Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN) onderzocht meer dan 33.000 meldingen van verdachte activiteiten tussen september 2023 en december 2025. Daaruit kwam ongeveer $12,7 miljard aan transacties naar voren die verband hielden met buitenlandse scamcentra.

Voor cryptobeleggers is vooral de werkwijze relevant. Criminelen proberen slachtoffers steeds vaker eerst langdurig te overtuigen voordat ze om geld vragen.

FinCEN ziet miljarden aan cryptofraude

FinCEN is onderdeel van het Amerikaanse ministerie van Financiën en onderzoekt verdachte geldstromen en financiële criminaliteit.

Uit de analyse blijkt dat internationale criminele organisaties achter een groot deel van de onderzochte cryptoscams zitten. Veel van deze groepen werken vanuit grote complexen in Zuidoost-Azië en richten zich onder andere op Amerikaanse slachtoffers.

De fraude kent verschillende vormen. FinCEN noemt onder meer romantische fraude, frauduleuze cryptobeleggingen en zogenoemde confidence scams. Daarbij bouwt een fraudeur eerst vertrouwen op om iemand daarna geld of crypto te laten investeren.

Gene Lange, die de taken uitvoert van Under Secretary for Terrorism and Financial Intelligence, noemt digitale beleggingsfraude een van de belangrijkste frauderisico’s voor Amerikanen.

Hoe werken deze cryptoscams?

Een veelgebruikte methode staat bekend als pig butchering. Daarbij probeert een oplichter niet direct geld van het slachtoffer te krijgen. Het proces kan weken of maanden duren.

Het contact begint bijvoorbeeld via sociale media, een datingapp of een berichtenplatform. Zodra er voldoende vertrouwen is, komt een vermeende investeringsmogelijkheid ter sprake.

Het slachtoffer krijgt vervolgens toegang tot een website of handelsplatform waarop de investering winst lijkt te maken. Dat rendement bestaat in veel gevallen alleen op het scherm.

De fraudeurs moedigen het slachtoffer daarna aan om steeds grotere bedragen te storten. Wanneer iemand geld probeert op te nemen, volgen soms nieuwe kosten voor bijvoorbeeld belastingen, verificatie of transactiekosten. Uiteindelijk blijkt het saldo niet beschikbaar.

Waarom gebruiken criminelen crypto?

Crypto maakt het mogelijk om waarde snel en internationaal te versturen zonder dat daarvoor een traditionele internationale bankoverschrijving nodig is. Dat maakt digitale valuta aantrekkelijk voor criminelen die vanuit verschillende landen opereren.

Dat betekent niet dat cryptotransacties volledig anoniem zijn. Veel blockchains, waaronder Bitcoin en Ethereum, hebben een openbaar transactieregister. Onderzoekers kunnen daardoor zien hoe crypto tussen adressen beweegt.

Opsporingsdiensten en gespecialiseerde analysebedrijven gebruiken deze gegevens om transactiestromen te volgen en adressen aan bekende diensten of criminele activiteiten te koppelen.

De $12,7 miljard uit het FinCEN-onderzoek staat overigens niet automatisch gelijk aan $12,7 miljard aan bewezen verliezen. Het bedrag komt uit meldingen van verdachte transacties die FinCEN aan vermoedelijke scams vanuit buitenlandse centra koppelde.

Zuidoost-Aziatische scamcentra krijgen meer aandacht

Volgens FinCEN opereren veel betrokken criminele organisaties vanuit Zuidoost-Azië. De scamcentra vormen daar niet alleen een probleem vanwege financiële fraude.

In sommige complexen dwingen criminelen mensen om online slachtoffers te zoeken en fraude uit te voeren. Daarbij zijn meldingen gedaan van geweld, opsluiting en andere vormen van dwang.

Overheden in de regio proberen hier harder tegen op te treden. Myanmar nam in juli wetgeving aan die zware straffen mogelijk maakt voor exploitanten die mensen met geweld, marteling of illegale opsluiting dwingen om aan scams mee te werken. In ernstige gevallen kan een levenslange gevangenisstraf volgen.

Ook Cambodja werkt aan strengere wetgeving tegen scamcentra en online fraude, waarbij gevangenisstraffen tot de mogelijkheden behoren.

Wat kunnen Nederlandse cryptobeleggers hiervan leren?

Hoewel het onderzoek zich vooral richt op Amerikaanse slachtoffers, zijn dezelfde fraudemethoden ook relevant voor Nederlandse beleggers. De kracht van deze scams zit juist in het persoonlijke contact.

Een fraudeur hoeft niet meteen om crypto te vragen. Iemand kan eerst wekenlang normaal contact onderhouden en pas later beginnen over Bitcoin, een handelsplatform of een interessante investering.

Vooral beloften van hoge of gegarandeerde rendementen verdienen extra aandacht. Hetzelfde geldt voor onbekende handelsplatformen die alleen via een persoonlijke uitnodiging bereikbaar zijn.

Een ander duidelijk waarschuwingssignaal ontstaat wanneer een platform extra geld vraagt voordat een opname mogelijk is. Een winstgevend saldo op een website heeft weinig waarde als de belegger het geld niet naar een eigen bankrekening of wallet kan sturen.

Conclusie

Het FinCEN-onderzoek koppelt ongeveer $12,7 miljard aan transacties aan vermoedelijke cryptoscams vanuit buitenlandse scamcentra. Internationale criminele organisaties in Zuidoost-Azië spelen volgens de Amerikaanse autoriteiten een belangrijke rol.

Voor beleggers draait de belangrijkste les niet alleen om technische beveiliging. Veel moderne cryptoscams beginnen met vertrouwen. Kritisch blijven bij onverwachte beleggingskansen en onbekende handelsplatformen is daarom minstens zo belangrijk als het goed beveiligen van een wallet.

Veelgestelde vragen

Hoeveel geld koppelt FinCEN aan cryptoscams?

FinCEN identificeerde ongeveer $12,7 miljard aan transacties die verband hielden met vermoedelijke digitale beleggingsfraude vanuit buitenlandse scamcentra. Het onderzoek omvat meer dan 33.000 meldingen uit de periode september 2023 tot en met december 2025.

Wat is een pig butchering-scam?

Bij pig butchering bouwt een fraudeur eerst een vertrouwensband met het slachtoffer op. Daarna volgt een vermeende investeringsmogelijkheid, vaak via crypto. Het slachtoffer ziet op een nepplatform winst verschijnen en wordt aangemoedigd meer geld te storten, terwijl het opgenomen saldo uiteindelijk niet beschikbaar blijkt.

Hoe herken je een verdachte crypto-investering?

Gegarandeerde rendementen, onverwachte beleggingsadviezen van online contacten en onbekende handelsplatformen zijn belangrijke signalen. Ook een verzoek om eerst extra geld te betalen voordat je een investering kunt opnemen, wijst vaak op fraude.