Poolse cryptowet strandt opnieuw door veto
Polen blijft worstelen met de invoering van duidelijke regels voor de cryptomarkt. Het parlement kreeg opnieuw onvoldoende steun om het veto van president Karol Nawrocki tegen de Poolse cryptowet terug te draaien. Daardoor heeft het land nog altijd geen nationale toezichthouder voor MiCA aangewezen. Tegelijkertijd neemt de politieke druk toe door het groeiende onderzoek naar cryptobeurs Zondacrypto.
Het onderwerp raakt niet alleen de Poolse cryptosector. De situatie laat zien dat de uitvoering van Europese cryptoregels per lidstaat kan verschillen, ook al vormt MiCA één gezamenlijk regelgevend kader.
Poolse cryptowet krijgt opnieuw onvoldoende steun
De Sejm, het Poolse lagerhuis, stemde vrijdag opnieuw over de cryptowet. In totaal stemden 241 parlementsleden voor het terugdraaien van het presidentiële veto en 198 tegen. Drie leden onthielden zich van stemming.
Voor het terugdraaien van een presidentieel veto is een meerderheid van drie vijfde nodig. De voorstanders hadden daarom 266 stemmen nodig en kwamen er 25 tekort.
President Karol Nawrocki heeft Poolse cryptowetgeving inmiddels drie keer tegengehouden. Hij zegt regulering van de sector te steunen, maar vindt dat de huidige voorstellen te ver gaan. Hij wijst onder meer op hoge nalevingskosten voor bedrijven en de mogelijkheid voor autoriteiten om websites te blokkeren.
De Poolse regering ziet juist een dringende behoefte aan meer toezicht. Het onderzoek naar Zondacrypto versterkt dat argument.
Polen heeft nog geen nationale MiCA-toezichthouder
De Poolse cryptowet moest vastleggen hoe het land de Europese Markets in Crypto-Assets Regulation uitvoert. De Poolse financiële toezichthouder KNF zou daarbij de verantwoordelijkheid krijgen voor het toezicht op de cryptomarkt.
MiCA is de Europese wetgeving voor cryptoactiva en cryptodienstverleners. De regels stellen onder meer eisen aan vergunningen, consumentenbescherming en de bedrijfsvoering van cryptoplatforms. Het doel is om binnen de Europese Unie een duidelijker en meer uniform regelgevend kader te creëren.
Volgens de KNF heeft Polen nog altijd geen officiële instantie aangewezen die verantwoordelijk is voor het toezicht op cryptoactiva. Dat zorgt voor onzekerheid over de nationale uitvoering van MiCA.
Voor cryptobedrijven is dat belangrijk. Europese regels kunnen centraal worden vastgesteld, maar nationale toezichthouders blijven verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de vergunningverlening, controle en handhaving.
Zondacrypto-onderzoek voert druk op
De discussie over de Poolse cryptowet speelt terwijl het onderzoek naar Zondacrypto steeds groter wordt. Poolse aanklagers onderzoeken vermoedelijke fraude en witwassen rond de voormalige cryptobeurs.
Zondacrypto komt voort uit BitBay, een cryptobeurs die later onder de nieuwe naam verderging. Aanklagers schatten de verliezen die verband houden met de zaak op minimaal 350 miljoen Poolse zloty, omgerekend ongeveer 95 miljoen dollar.
In juli voegden de autoriteiten het onderzoek samen met de zaak rond de verdwijning van Sylwester Suszek. Hij richtte BitBay op en verdween in 2022.
Premier Donald Tusk gebruikt de zaak als argument voor scherper toezicht op de Poolse cryptosector. Voorafgaand aan de stemming deelde hij delen van een getuigenverklaring waarin ernstige beschuldigingen worden geuit over mogelijke betalingen en politieke beïnvloeding.
Beschuldigingen raken ook de Poolse politiek
Volgens de door Tusk aangehaalde verklaring zou een betalingsregeling van 2 miljoen zloty, ongeveer 550.000 dollar, verband houden met een stichting die banden had met voormalig minister van Justitie Zbigniew Ziobro.
In een andere verklaring zou een niet bij naam genoemde persoon een presidentieel pardon hebben beloofd als de betreffende getuige veroordeeld zou worden.
De Poolse autoriteiten onderzoeken deze beschuldigingen nog. De verklaringen vormen daarom geen bewijs dat de genoemde personen daadwerkelijk strafbare feiten hebben gepleegd.
De zaak maakt de discussie over cryptotoezicht wel politiek gevoeliger. Waar Nawrocki vooral waarschuwt voor te zware regelgeving, gebruikt de regering het onderzoek juist om te benadrukken welke risico’s kunnen ontstaan wanneer toezicht tekortschiet.
Bedrijf achter Zondacrypto failliet
Ook financieel verslechtert de situatie rond Zondacrypto. Een Estse rechtbank verklaarde BB Trade Estonia, de onderneming achter het platform, in augustus failliet.
De eerste bijeenkomst met schuldeisers staat gepland voor 17 september. Tijdens die procedure moet duidelijker worden welke bezittingen nog beschikbaar zijn en in hoeverre schuldeisers geld kunnen terugkrijgen.
Daarmee lopen inmiddels meerdere processen naast elkaar. Poolse aanklagers onderzoeken mogelijke fraude en witwassen, terwijl in Estland de faillissementsprocedure van de onderneming achter Zondacrypto loopt.
Wat betekent dit voor Nederlandse cryptobeleggers?
De Poolse stemming heeft geen directe gevolgen voor Nederlandse cryptobeleggers. Toch is de ontwikkeling relevant voor iedereen die gebruikmaakt van cryptodiensten binnen Europa.
MiCA moet de Europese cryptomarkt meer uniforme regels geven, maar lidstaten moeten het toezicht zelf goed organiseren. De Poolse situatie laat zien dat politieke vertraging daarbij voor onduidelijkheid kan zorgen.
Voor beleggers blijft het daarom belangrijk om niet alleen naar het aanbod of de kosten van een cryptoplatform te kijken. Ook de vergunning, de verantwoordelijke toezichthouder en de manier waarop een platform klanttegoeden bewaart, verdienen aandacht.
Conclusie
De Poolse cryptowet zit opnieuw vast. Het parlement kwam stemmen tekort om het veto van president Karol Nawrocki terug te draaien, waardoor Polen nog altijd geen nationale MiCA-toezichthouder heeft aangewezen.
Ondertussen groeit de druk vanuit het onderzoek naar Zondacrypto. De combinatie van een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek, politieke beschuldigingen en het faillissement van BB Trade Estonia maakt duidelijk waarom cryptotoezicht in Polen hoog op de politieke agenda blijft staan.
Veelgestelde vragen
Waarom is de Poolse cryptowet opnieuw tegengehouden?
President Karol Nawrocki vindt dat de voorgestelde regels te ver gaan. Het parlement probeerde zijn veto terug te draaien, maar kwam 25 stemmen tekort voor de vereiste meerderheid van drie vijfde.
Wat heeft MiCA met de Poolse cryptowet te maken?
MiCA vormt het Europese regelgevingskader voor cryptoactiva en cryptodienstverleners. Polen moet daarnaast nationaal bepalen welke instantie toezicht houdt en hoe bepaalde onderdelen van de regels worden uitgevoerd. De afgewezen wet moest die rol onder meer bij de KNF neerleggen.
Wat speelt er rond Zondacrypto?
Poolse aanklagers onderzoeken vermoedelijke fraude en witwassen rond Zondacrypto. De zaak is ook gekoppeld aan de verdwijning van BitBay-oprichter Sylwester Suszek. Daarnaast verklaarde een Estse rechtbank BB Trade Estonia, de onderneming achter Zondacrypto, in augustus failliet.
